TermoDomPasywny
Szukaj
Galeria domów pasywnych nr 1
Galeria domów pasywnych nr 1
Galeria domów pasywnych nr 2
Galeria domów pasywnych nr 2
Docieplenie wieńca
Docieplenie wieńca

Potencjał oszczędności energii w budynku

Ocenia się, że światowe bezpieczeństwo energetyczne z każdym rokiem jest coraz bardziej zagrożone, a wynika to z rosnącego zapotrzebowania na energię, które do 2030 r. może osiągnąć poziom o 55% wyższy niż obecnie.

W tej sytuacji znaczny wzrost cen paliw i energii oraz zakłócenia w ich dostawie stają się całkiem realna perspektywą. Należy więc już dziś zwrócić uwagę na wszelkie rozwiązania energooszczędne. Z nowym rokiem, kiedy to wejdzie w życie dyrektywa europejska 02/91/EC, dotycząca oceny energetycznej budynków, a która ma na celu stymulowanie rynku do projektowania i wykonywania obiektów o lepszej i korzystniejszej charakterystyce energetycznej, będziemy musieli przyswoić sobie szybko kilka istotnych terminów i zagadnień, które postaramy się w tym artykule przybliżyć.

W związku z tym, że w Polsce to gospodarstwa domowe są w 1/3 odbiorcami energii, zużywanej w 70% na ogrzewanie pomieszczeń, a w 15% na przygotowanie ciepłej wody, niezwykle ważny jest potencjał oszczędności energii w budynku.

Cóż to takiego?
Potencjał oszczędności energii w budynku to ilość energii niezbędnej do zapewnienia w budynku właściwego ogrzewania, wentylacji, ewentualnego chłodzenia, przygotowania ciepłej wody i oświetlenia pomieszczeń. Potencjał określa więc charakterystyka energetyczna, a ta zależy od kilku czynników. Jednym z nich jest klimat i bezpośrednie sąsiedztwo budynku. Wiele też jednak zależy od kształtu domu, rodzaju zastosowanych przegród budowlanych, rozwiązań technicznych instalacji. Na koniec należałoby uwzględnić cechy zastosowanych wyrobów budowlanych oraz właściwości użytkowych wykonanych z nich przegród budynku oraz ww. instalacji.

Trzeba też pamiętać, że charakterystyka budynku jest uwarunkowana wymaganiami w zakresie komfortu cieplnego w pomieszczeniach, ilości ciepłej wody oraz wymaganiami jakości oświetlenia. W związku z tym poprawienie charakterystyki budynku nie może odbywać się kosztem któregokolwiek z tych parametrów.

Do tej pory przyjmowano dopuszczalną wartość wskaźnika zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania pomieszczeń na poziomie 90-120 kWh/m2*rok (choć analizy potwierdzają opłacalność wznoszenia w Polsce budynków mieszkalnych o wskaźniku 50% poniżej tych dopuszczalnych wartości), podczas gdy domy pasywne powinny charakteryzować się wskaźnikiem 15 kWh/m2*rok!

Oczywiście osiąganie takich wartości wskaźnika jest w dużej mierze uzależnione od klimatu. Im ten bardziej surowy, tym lepsze pod względem jakości energetycznej muszą być zastosowane rozwiązania i materiały. To właśnie relacja nakładów w stosunku do uzyskanych efektów w zakresie charakterystyki energetycznej (i czas zwrotu tych nakładów) daje nam pojęcie o efektywności energetycznej budynku.
Wymagania i projektowanie charakterystyki energetycznej budynku muszą być ściśle powiązane z cechami wyrobów budowlanych, określanymi wg metod przewidzianych w europejskich normach zharmonizowanych, które dostarczają niezbędnych informacji nie tylko do porównania właściwości użytkowych wyrobów czy projektowania charakterystyki, ale też do oceny zgodności wyrobów ze specyfikacją techniczną.

 Dotychczas ustanowiono europejskie specyfikacje techniczne na m.in.:
- produkowane fabrycznie wyroby do izolacji cieplnej: z wełny mineralnej MW, ze styropianu EPS, z polistyrenu ekstrudowanego XPS, ze sztywnej pianki poliuretanowej PUR oraz innych rzadziej stosowanych materiałów: sztywnej pianki fenolowej PF, szkła piankowego CG, wełny drzewnej WW, ekspandowanego perlitu EPB, ekspandowanego korka ICB, włókien drzewnych WF;
- wyroby murowe: ceramiczne, silikatowe, z betonu kruszywowego, z autoklawizowanego betonu komórkowego, z kamienia sztucznego lub naturalnego;
- produkowane fabrycznie szyby zespolone,
- okna, drzwi,
- systemowe lekkie ściany osłonowe.

Wartości projektowe (obliczeniowe) i użytkowe cech wyrobów są przyjmowane zwykle dla typowych warunków eksploatacyjnych, ale określa się je uwzględniając różne czynniki (np. z uwagi na mocowanie do konstrukcji budynku, usytuowanie w obudowie, przepływ powietrza w przegrodzie, przepływ wody opadowej w dachach o odwróconym układzie warstw izolacji cieplnej i wodochronnej) lub stosując współczynniki konwersji z uwagi na wahania temperatury, wilgotności czy zmiany wartości cech w czasie.

Jeśli chodzi o przewodność cieplną, przede wszystkim uwzględnia się stan wilgotnościowy wyrobu w warunkach eksploatacyjnych. W tym wypadku wartości projektowe na ogół odnosi się do stanu równowagi termodynamicznej z powietrzem o wilgotności względnej 80% w 23 °C.

W przypadku szyb zespolonych wypełnionych gazami wartość projektowa powinna przede wszystkim uwzględniać zmianę w czasie właściwości cieplnych, spowodowaną zmniejszaniem się stężenia gazu w przestrzeni międzyszybowej.

Deklarowana wartość współczynnika przenikania ciepła szyb zespolonych na ogół jest odniesiona do ich pionowego usytuowania, a więc do poziomego kierunku przepływu ciepła. Wartości użytkowe okien wbudowanych pod kątem, np. okien połaciowych, świetlików dachowych określa się stosując dodatki do współczynnika przenikania ciepła.

Już od dłuższego czasu producenci materiałów budowlanych, zwłaszcza w UE, kierują swoje działania w stronę ciągłego polepszania parametrów cieplnych czy energetycznych swoich wyrobów. Jest to wynikiem wprowadzenia postanowień Dyrektywy z 21 grudnia 1988 roku (89/106/EEC) dotyczącej wyrobów budowlanych. Wpłynęła ona na ujednolicenie prawa budowlanego, przepisów wykonawczych i procedur administracyjnych w krajach UE w zakresie tzw. wymagań podstawowych. Szczególnie uwzględniono tu wymagania dotyczące oszczędności energii, odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród budynków i zastosowanych w nich materiałów. Zgodnie z Dyrektywą „budynek i jego instalacje ogrzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby ilość energii cieplnej potrzebnej do jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem była utrzymana na racjonalnie niskim poziomie”. Rozszerzeniem Dyrektywy 89/106/EEC jest właśnie Dyrektywa EPBD.

Te korzystne zmiany są zauważalne w zakresie poszukiwania nowych rozwiązań technicznych wytwarzania i pozyskiwania ciepła oraz regulacji, szczególnie w obszarze wykorzystania źródeł odnawialnych (np. kolektory słoneczne, ogniwa fotowoltaiczne, pompy ciepła, odzysk ciepła z powietrza wentylacyjnego, wykorzystanie biopaliw, kogeneracja i trigeneracja). Obserwujemy też znaczną poprawę jakości cieplnej wyrobów przeszklonych, dzięki stosowaniu energooszczędnych rozwiązań ram okien, drzwi, ścian osłonowych metalowo-szklanych i zastosowanych w nich izolacyjnych szyb zespolonych. Nie sposób nie zauważyć, iż nastąpił rozwój polimerowych wyrobów do izolacji cieplnej (np. pianki poliuretanowe PUR i poliizocyjanurowe PIR, o niemal dwukrotnie niższej przewodności cieplnej niż konwencjonalne wyroby.

Pojawiły się nowe materiały zapewniające dużą szczelność powietrzną obudowy: taśmy uszczelniające do połączeń w otworach okiennych i drzwiowych, izolacje refleksyjne do konstrukcji szkieletowych. Wreszcie nastąpił rozwój konstrukcyjnych energooszczędnych wyrobów murowych i rozwiązań stosowanych w węzłach konstrukcji budynku, redukujących oddziaływanie mostków cieplnych (elementy ze zbrojonego betonu komórkowego do nadproży, płyt balkonowych, płyt stropowych i dachowych, łączniki zbrojeniowe z izolacją cieplną).

Wszystkie te rozwiązanie sprzyjają nie tylko podnoszeniu standardu wznoszonych budynków, ale i zapewnieniu nam komfortu w energooszczędnym czy pasywnym domu. W dodatku lepsza efektywność energetyczna naszego budynku jest nie tyle znakiem czasu, co wyrazem świadomego wyboru i troski o naturalne zasoby.


Opracowano na podstawie artykułu dr inż. Roberta Geryło - Efektywność energetyczna budynków

Skomentuj





Komentarze   —   pokaż wszystkie

Brak komentarzy

Dom pasywny: dyrektywa EPBD, docieplanie budynków, audyt energetyczny