TermoDom.pl

Newsletter

Dlaczego jedna warstwa?

Dlaczego w czasach, gdy dominuje przekonanie na temat wyższości ścian warstwowych,... więcej

Grzejnik z...

Wielu instalatorów narzeka na konieczność przerabiania podejść pod grzejniki. Problem... więcej

Instalacje z tworzywa...

Domowe instalacje składają się z wielu elementów. Jednak podstawowym... więcej

Inne Dobry projekt Uchronić dom przed uderzeniem pioruna

Uchronić dom przed uderzeniem pioruna

Zmieniający się klimat sprawia, że burze w sezonie letnim nie należą do rzadkości. Warto więc zabezpieczyć go przed skutkami wyładowań atmosferycznych.

Niejednokrotnie budując dom zastanawiamy się, czy rzeczywiście instalacja odgromowa jest niezbędna, zwłaszcza jeśli wokół budynku nie brak wysokich drzew czy innych jeszcze wyższych zabudowań. Wydaje nam się, że wówczas ryzyko jest mniejsze, bo jak się utarło, piorun trafia w najwyższy obiekt znajdujący się w pobliżu…

Na ile to twierdzenie potwierdza regułę, lepiej na własnym przypadku nie sprawdzać. Na wszelki wypadek ustawodawca w tej kwestii pomyślał za nas. W związku z tym powstały odpowiednie przepisy zawarte m.in. w Prawie budowlanym oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zmiana tego rozporządzenia wydana 7 kwietnia 2004 zawiera wykaz norm. Odnoszą się one do tzw. obiektów zwykłych o wysokości do 60 metrów, o powierzchni powyżej 500 m2 lub wykonanych z materiałów łatwopalnych. I choć w przepisach tych nie mówi się o budynkach o poniżej 15 m, lepiej spać spokojnie. Tym bardziej, że koszt instalacji to wydatek rzędu 1,5 – 3 tys. złotych, co stanowi naprawdę niewielki ułamek środków przeznaczonych na budowę domu.

Instalacja odgromowa ma za zadanie przejąć na siebie energię wyładowania atmosferycznego i bezpiecznie odprowadzić ją do ziemi. A trzeba pamiętać, że podczas takich wyładowań wyzwalana energia ma ogromną siłę, a temperatura we wnętrzu pioruna sięga nawet 1500°C. Jeżeli energia ta nie zostanie odprowadzona do ziemi, poprzez metalowy przewód połączony z instalacją odgromową, możemy spodziewać się zniszczenia budynku, urządzeń podłączonych do prądu, a nawet pożaru domu. A zagrożenie jest tym większe, że z każdym rokiem burze i wyładowania atmosferyczne są coraz intensywniejsze i coraz częściej się pojawiają.

Jednak dobrze zaprojektowana i poprawnie wykonana instalacja odgromowa zabezpiecza dom prawie w 100%. O jej wykonaniu należy pomyśleć już na początku budowy, ponieważ niektóre elementy, np. uziom fundamentowy, trzeba wykonać w trakcie budowy. Decydując się na zabezpieczenia odgromowe trzeba pamiętać, aby chroniły nie tylko szczyt dachu, ale całą jego konstrukcję. W związku z tym instalacja musi być zamontowana wzdłuż kalenicy i na bocznych krawędziach połaci dachowej. Należy też połączyć z nią wszystkie elementy znajdujące się na dachu i wystające ponad jego powierzchnię, tj. maszty antenowe, wierzchy i nasady kominowe, wywietrzniki. Z kolei przewody odprowadzające, które w przypadku uderzenia piorunem zapewniają przepływ prądu z dachu do ziemi, należy montować po przekątnej w narożnikach budynku.

Instalacja odgromowa składa się z przewodzących elementów konstrukcyjnych budynku, takich jak pokrycia dachowe, obróbki blacharskie, przewody kominowe oraz elementów na nim zainstalowanych, przy czym wszystkie one powinny być połączone ze sobą odpowiednimi przewodami. Instalacja odgromowa, choć projektowana indywidualnie dla każdego budynku, składa się z kilku stałych składników: zwodów, przewodów uziemiających, odprowadzających i uziomów.

Zwody – to linki ze stali ocynkowanej, miedzi lub stali nierdzewnej, ułożone na najwyższych punktach dachu: kalenicy, murowanych kominach itp. Ich zadaniem jest bezpośrednie przyjmowanie prądów piorunowych. Istnieje możliwość wykorzystania metalowego pokrycia dachu jako zwodu, ale wówczas blacha musi mieć odpowiednią grubość, nie mniejszą niż 0,5 mm, pod spodem natomiast nie powinny być zastosowane materiały łatwopalne: trociny, trzcina itp.

Przewody odprowadzające – łączą zwody z przewodami uziemiającym, a układa się je na zewnętrznych ścianach budynku, z dala od okien, drzwi, z zachowaniem między nimi odległości 20 cm. Muszą być minimum dwa, przy czym zaleca się zachowanie miedzy nimi jednakowych odległości. Nie zawsze jest to możliwe do spełnienia, ale trzeba dopilnować, żeby przewody odprowadzające biegły w pobliżu narożników budynku.

Przewody uziemiające – łączą przewody odprowadzające z uziomami. Układa się je w linii prostej, najkrótszą drogą do uziomu, zwykle wzdłuż naroży domu lub rynien i rur spustowych. Poprzez zacisk pobierczy umieszczony w puszcze ochronnej, która mieści się na elewacji budynku, przewód ochronny łączy się z przewodem uziemiającym, prowadzącym do uziomu.

Uziomy – natomiast to metalowe elementy, które umieszcza się w gruncie. Najczęściej wykonuje się dwa rodzaje uziomów:  fundamentowe lub otokowe. Do wykonania uziomu fundamentowego wykorzystuje się fundamenty żelbetowe o zbrojeniu, przystosowanym do połączenia z przewodem odprowadzającym. Są one znacznie skuteczniejsze niż uziomy pionowe i poziome. Jeśli jednak nie jest możliwe wykorzystanie tego uziomu, można wykonać uziom otokowy. Najczęściej wykonuje się go z płaskownika - na przykład o wymiarach 30×3,5 mm lub 25×4 mm, ułożonego na węższej krawędzi. Powinien on być zakopany na głębokości co najmniej 0,5 m w odległości ponad 1 m od ścian obiektu i całkowicie otaczać obiekt.

Często za alternatywę dla tradycyjnego systemu odgromowego uważana jest instalacja z piorunochronem aktywnym, którą stanowi maszt z ostrzem. Dzięki niemu można przewidzieć miejsce uderzenia pioruna, bo maszt przechwytuje wyładowanie i to w dodatku znacznie szybciej niż tradycyjna instalacja. Taka przymocowana do komina „odgromówka” jest znacznie prostsza w montażu i mniej rzuca się w oczy. I choć wykonanie takiego piorunochronu jest tańsze od tradycyjnego, jednak według opinii Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej SEP (Stowarzyszenia Elektryków Polskich) nie może ono zastępować właściwie zaprojektowanej instalacji odgromowej, lecz stanowić jeden z jej elementów.

Instalacja odgromowa to jednak nie wszystko. Jej uzupełnieniem powinna być ochrona przeciwprzepięciowa. Przepływ prądu o natężeniu kilku tysięcy amperów przez instalację odgromową powoduje bowiem powstawanie wokół przewodów odprowadzających silnego pola elektromagnetycznego. Jeśli w jego zasięgu znajdzie się metalowy przewód lub rura, to napięcie w nim zostanie zaindukowane. Skutki tego zjawiska mogą być dwojakie. Powstałe w przewodach elektrycznych przepięcie może doprowadzić do zniszczenia wrażliwych odbiorników zawierających podzespoły elektroniczne, np. komputera, telewizora, magnetowidu. Natomiast w otwartych, nieuziemionych odcinkach rur wystąpić może przeskok iskry do połączonego z ziemią elementu konstrukcyjnego. To z kolei w pomieszczeniach, gdzie znajdują się materiały łatwo palne, może spowodować pożar, a w razie nieszczelności instalacji gazowej nawet wybuch.

Ochronę przed tym zjawiskiem zapewnia połączenie wszystkich metalowych elementów konstrukcyjnych budynku i instalacji z uziemieniem za pomocą tzw. połączeń wyrównawczych. Natomiast bezpieczna odległość przewodów odprowadzających od metalowych mas budynku powinna wynosić ponad pół metra.
Ochronę przed zniszczeniem wrażliwego na przepięcia sprzętu elektronicznego zapewniają też ochronniki przeciwprzepięciowe instalowane w rozdzielnicy głównej instalacji elektrycznej. W bardziej rozbudowanych instalacjach domowych zakłada się dodatkowo ochronnik w obwodzie zasilającym szczególnie wrażliwy odbiornik, np. komputer.

Do pełni poczucia bezpieczeństwa, oprócz instalacji odgromowej i przeciwprzepięciowej, konieczne jest ubezpieczenie domu. Warto bardzo uważnie przeczytać warunki umowy, a ze szczególną uwagą działy „zakres ubezpieczenia” i „wyłączenia”, by upewnić się, czy umowa obejmuje również uszkodzenia lub pożar wywołany przez pioruny.
 

(bpawlak), 30-06-2008.

Efektywne docieplanie...

Zmieniające się wymogi energetyczne, uwarunkowane klimatem, a po części unijnymi... więcej

Xella pionierem...

Jako producent materiałów budowlanych do wznoszenia ścian jesteśmy świadomi zmieniających... więcej

XERITOWN –...

XERITOWN to miasto, które ma powstać na pustyni w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.... więcej

Skomentuj





Komentarze   —   pokaż wszystkie

Brak komentarzy