TermoDom.pl

Newsletter

Wybieramy baterie...

Rosnące ceny wody skutecznie mobilizują nas do jej oszczędzania. Niezwykle pomoce w tym... więcej

Proces wdrożenia...

Dyrektywa EPBD w Polsce nie doczekała się jeszcze odpowiednich aktów prawnych... więcej

Wireless - nowy wymiar...

Tradycyjne instalacje elektryczne wychodzą chyba z mody. Przychodzi czas na nowoczesne... więcej

Buduj dom energooszczędnie Dachy Ogród na dachu odwróconym

Ogród na dachu odwróconym

Roślinność na dachu? Tak i to z rozmaitych powodów. Zielone trawy czy krzewy nie tylko zdobić mogą budynek, ale zarazem stanowić niezłą warstwę termoizolacyjną. Jednak aby to było możliwe, dach musi mieć specyficzną konstrukcję.
 

Zielone dachy nie są bynajmniej wymysłem współczesnych, o czym dobitnie świadczą choćby słynne wiszące ogrody Semiramidy. Dzisiejsze projekty mogą być co najwyżej próbą  przeniesienia tych rozwiązań do współczesnego budownictwa. A że większość z nas marzy o własnym choćby najmniejszym ogródku i to w centrum miasta, taka zielona roślinność na dachu może stanowić niezłe rozwiązanie.

Jakie zalety ma zielony dach?

Przede wszystkim mówimy o zaadaptowaniu pod własne potrzeby dodatkowej przestrzeni. Tylko od nas zależy, czy będzie to miejsce wypoczynku i rekreacji w postaci stolika pod parasolem i roślin zielonych w donicach czy też prawdziwy ogród.  Za każdym razem zakątek ten podnosić będzie walory estetyczne budynku, nie wspominając o komforcie użytkowników.

To jednak nie wszystko, realistów zapewne przekonają argumenty, że zagospodarowanie dachu to świetna izolacja termiczna budynku. Oszczędność energii grzewczej w porównaniu z dachami konwencjonalnymi wynosi od 10% do 30%. To również zwiększenie trwałości dachu z uwagi na mniejsze różnice temperatur. A skoro tak, to oszczędzamy również na kosztach ewentualnych remontów i napraw. Wreszcie zielony dach wydajnie poprawi mikroklimat, zapewni skuteczną ochronę przed hałasem, upałem i ogniem.

Jest jeszcze wymiar ekologiczny. Ogrody na dachach zatrzymują znaczne ilości wód opadowych, które są następnie na powrót włączane do naturalnego obiegu. To zaś pozostaje nie bez wpływu na system kanalizacji. Im więcej takich rozwiązań, tym częściej można zmniejszać średnice kanałów i ograniczać koszty. Osiąga się bowiem oszczędności na konserwacji, czyszczeniu i przede wszystkim budowie nowych kanałów i zbiorników gromadzących wody opadowe. W Europie Zachodniej już dziś płaci się za odprowadzanie wód zrzutowych. Oprócz tego zielone dachy w miastach przejmują część funkcji terenów zielonych, pochłaniając dwutlenek węgla i wydzielając tlen. Zatrzymują również kurz i inne zanieczyszczenia.

Planujemy wykorzystanie dachu

Zanim przystąpimy do realizacji marzeń o ogrodzie na dachu, trzeba doprecyzować plany. Musimy zawczasu wiedzieć, czy stworzyć chcemy taras, którego otoczenie będą stanowić rośliny w donicach i komplet mebli ogrodowych, przy których upłynie nam miło niejeden letni wieczór czy też chodzi nam o cieszący oko ogród botaniczny. Chodzi głównie o to, by ustalić, jak zamierzamy wykorzystać powierzchnię dachu. To bowiem wymiernie rzutuje na ciężar konstrukcji, która sama w sobie może osiągać próg 500 kg/m2. Tu warto zauważyć, że uwzględnić jeszcze należy nasycone wodą podłoże. W przypadku upraw intensywnych mówimy o ciężarze od 100 do 1450 kg/m2 (!), natomiast dla ekstensywnych - od 60 do 125 kg/m2.
 
Konstrukcja dachu

Zwykle pierwszą warstwę dachu stanowi blacha, dachówka, lub papa, pod którą znajduje się folia wstępnego krycia lub deskowanie. Idąc dalej natrafiamy na izolację cieplną oraz paroizolację. Cała ta konstrukcja doskonale sprawdza się w przypadku dachów tradycyjnych. Jednak nie nadaje się zupełnie, gdy myślimy o wykorzystaniu dachu jako tarasu czy ogrodu. Taki układ nie pozwoli bowiem na zastosowanie ciężkiego, nasączonego wodą podłoża dla roślin. W dodatku spowodowałyby uszkodzenia pokrycia i zalewanie budynku. Rozwiązaniem w takim przypadku jest odwrócenie konstrukcji dachu i zamiana kolejności poszczególnych warstw, zwłaszcza zaś przeniesienia uszczelnienia pod warstwę ocieplającą.

Nie da się ukryć, że wytrzymałość konstrukcji dachu wiąże się wprost proporcjonalnie z kosztami. Im większa wytrzymałość na obciążenia, tym rozwiązanie droższe. W związku z tym najczęściej spotyka się dachy z cienką warstwą substratu glebowego, która wraz z roślinnością powoduje stosunkowo niewielkie obciążenie konstrukcji dachu. Takie dachy są znacznie tańsze i łatwiejsze do skonstruowania.

W zależności też od wytrzymałości konstrukcji dachu do wyboru mamy dwa typy uprawy roślin:
- ekstensywna (mchy, trawy, rozchodniki, niskie krzewy), pozwalająca na sadzenie niewielkich roślin, najczęściej o minimalnych wymaganiach pielęgnacyjnych;
- intensywna, umożliwiająca sadzenie drzew i krzewów, zakładanie trawników, a nawet oczek wodnych. Taki ogród jednak jak każdy inny wymaga ( a może nawet bardziej niż każdy inny) wymaga podlewania, przycinania i ogólnej pielęgnacji.

Spotykanym najczęściej rozwiązaniem jest odwrócony dach wielowarstwowy, który wykonuje się na konstrukcji płaskiej o spadku min. 2 proc. , nie większym zaś niż 20 proc. Jak sama nazwa wskazuje system taki składa się z kilku warstw, a każda z nich spełnia określona rolę.

Warstwę powierzchniową stanowi roślinność i podłoże, w którym ona rośnie. To nie może być jakiekolwiek, gdyż w przypadku deszczu mogłoby zamienić się w zwyczajne błoto. Warstwa wegetacyjna musi zatem spełniać określone warunki, zwłaszcza zaś w zakresie zawartości objętościowej substancji mineralnych, składu chemicznego, zawartości substancji organicznych, stabilności strukturalnej, mrozoodporności, stopnia filtracji, kwasowości, zasolenia i innych parametrów niezbędnych do prawidłowego rozwoju roślin. Stąd podłoże z przeznaczeniem na dach wykonuje się zwykle z substancji pochodzenia mineralnego, porowatych o niskim ciężarze, dobrze akumulujących wodę takich, jak lawa wulkaniczna, pokruszone keramzyty czy mielona cegła, przemieszanych z humusem.

Grubość warstwy wegetacyjnej zależy od grubości systemu korzeniowego sadzonej roślinności:
- trawy i mchy - 6-10 cm,
- byliny - 15-25 cm,
- krzewy o wysokości do 80 cm - 15-25 cm,
- krzewy wyższe od 80 cm - 30-50 cm,
- drzewa – w tym wypadku grubość warstwy ustala się indywidualnie, przy czym należy unikać sadzenia na dachach gatunków ekspansywnych o agresywnym systemie korzeniowym takich, jak brzozy, wierzby czy sumaki.

Zadaniem drugiej warstwy jest filtrowanie, zapobiegające zanieczyszczaniu i zamuleniu warstwy kolejnej - drenującej. Funkcje filtra spełnia geowłóknina o odpowiedniej odporności mechanicznej i przepuszczalności, którą rozkłada się luźno, z zakładami 10 cm, na warstwie drenażowej.

Wspomniana warstwa drenażowa, która powinna być stosowana na całej powierzchni dachu (nawet pod chodnikami płytowymi i tarasami), ma przede wszystkim odprowadzać nadmiar wody z warstwy wegetacyjnej, choć powinna również posiadać pewne właściwości retencyjne. Warstwę tę, o grubości 6-9 cm dla upraw ekstensywnych i 10-30 cm dla intensywnych, wykonuje się najczęściej ze żwirów lub grysów o różnej granulacji. Produkowane są również specjalne płyty i maty drenujące z tworzyw sztucznych.

Kolejną, idąc w głąb, warstwą jest specjalne zabezpieczenie pokrycia dachowego przed korzeniami. Stosuje się je wówczas, gdy hydroizolacja nie jest odporna na przerost korzeni i ich destruktywne działanie.  Aby temu przeciwdziałać, stosuje się najczęściej papę bitumiczną z wkładką miedzianą albo folie z tworzyw sztucznych wzmocnione włóknami syntetycznymi. Niekiedy wykonuje się również dodatkowe warstwy wyrównawcze, które zapobiegają sklejaniu się użytych materiałów i ograniczają siły ścinające występujące pomiędzy dwiema warstwami.

Następną warstwą tworzy termoizolacja wykonana z płyt twardego styropianu, twardej wełny mineralnej, twardej pianki poliuretanowej lub polistyrenu. Warto zwrócić uwagę na to, by płyty miały frezowane krawędzie połączeń i posiadały rowki odprowadzające wodę. Pamiętać też należy o warstwie dyfuzyjnej, która zabezpieczy termoizolację przed przedostawaniem się żwiru oraz gromadzeniem brudu w szczelinach na łączeniach płyt. W tej roli dobrze sprawdzi się  przepuszczająca parę wodną wykładzina z tworzywa sztucznego.

Na samym dnie czy raczej bezpośrednio na stropie, na warstwie włókniny poliestrowej lub papy z posypką piaskową,  układamy hydroizolację. Wykonuje się ją z materiału o wysokiej wodoodporności, i odporności na ściskanie, działanie środków chemicznych pleśni i grzybów. Warunki te spełniają na ogół papy bitumicznej i kauczukowe oraz specjalne folie izolacyjne.

Same korzyści? Jakich utrudnień należy oczekiwać?

Wykonanie ogrodu na dachu pobudza naszą wyobraźnię, powodując, że czasem sami mamy ochotę wcielić marzenie czy słowo w czyn. Tu jednak warto zaznaczyć, że specyfika wykonania, konieczność zachowania szczególnych wymogów konstrukcyjno-budowlanych wymusza raczej poleganie na wyspecjalizowanych w tej dziedzinie firmach wykonawczych. Inna sprawa, że wówczas budowa ogrodu nie jest błahostką, stanowi wydatek rzędu ok. 200 zł na m2. Zwykle przyjmuje się, że jego wykonanie pod uprawę intensywną jest o dobre 250 proc., a o 200 proc. w przypadku zazielenienia ekstensywnego, droższe od pokryć tradycyjnych.

Zdawać sobie też trzeba sprawę z faktu, że ogród to nie tylko przyjemność, ale i obowiązek.  Codzienna eksploatacja powoduje konieczność dbania o utrzymanie sprzyjających uprawie roślin warunków. To wiąże się nie tylko z nawożeniem substratu glebowego, pieleniem, ale i przeczyszczaniem odpływów dachowych.

Zobacz także:
Dachy płaskie
Docieplanie dachu z głową

(bpawlak), 23-02-2009

Pustaki szklane

Pustaki szklane często wykorzystywane są jako element architektoniczny w budynkach.... więcej

Blog - listopad 2007

Listopad 2007 roku jest pochmurny i mglisty, jednak budowa domu pasywnego pod... więcej

Ostatni szlif:...

Miesiące jesienne bywają ostatnim momentem na zakończenie prac na zewnątrz budynku.... więcej

Skomentuj





Komentarze   —   pokaż wszystkie

Brak komentarzy